Diest vestingstad

Diest Vestingstad

Kort na de onafhankelijkheid van België kreeg Diest  imposante versterkingen. Met wallen, stadspoorten, verdedigingsgrachten, een heuse citadel én een voorliggend fort. Een groot deel van de vestingstad blijft ook vandaag intact. Ontdek dit ingenieuze stuk militaire architectuur met uitzicht op de stad én haar vele groene oases.

Dreiging

Begin augustus 1831, kort na de Belgische onafhankelijkheid, ondernam de Nederlandse koning Willem I een ultieme poging om België te heroveren. Dit wapenfeit staat bekend als de Tiendaagse veldtocht. Het Belgische leger was opgesplitst in twee delen: een rond Antwerpen en een tussen Hasselt en Luik. Daartussen lagen de Kempen met pal eronder Diest. Nederland besloot om van daaruit de twee Belgische legers aan te vallen … Uiteindelijk werd de inname van België in extremis verijdeld door de Franse tussenkomst.

De conclusies achteraf waren duidelijk. Tussen Antwerpen en Luik bleek er geen enkele versterkte plaats te liggen die in staat was om een opmars vanuit het Noorden te vertragen, laat staan tegen te houden. Steunend op de resultaten van een onderzoekscommissie besliste de Belgische regering in 1835 om Diest tot ‘vestingstad’ om te bouwen. De Demerstad was wegens haar strategische ligging de uitverkoren plaats. Alle wegen uit het Noorden naar Brussel liepen via Diest. De stad lag halverwege Luik en Antwerpen en vervulde zo een functie als schildwacht in de Demervallei. Op 14 mei 1835 stemde het parlement de nodige kredieten en liet de regering de werken starten.

Bruggenhoofd

Al vrij snel was de Nederlandse dreiging definitief voorbij. In 1859 werd beslist dat Antwerpen, Luik en Namen uitgebouwd zouden worden tot de ruggengraat van het nieuwe defensiesysteem. Ook de Frans-Duitse oorlog (1870-1871) toonde aan dat kleine versterkte steden zoals Diest, het niet lang zouden uithouden tegen het nieuwe krachtiger geschut. Het lot van Diest als vestingstad werd in 1895 definitief bezegeld. De kernvesting en het Fort Leopold werden gedeclasseerd, de citadel onderging hetzelfde lot elf jaar later. Diest bleef verweesd achter en werd soms met wat geringschatting het 'bruggenhoofd aan de Demer' genoemd.

 

 

Meer info over de Citadel

Meer info over Fort Leopold

 

Stadsvesten en Schaffensepoort

In 1837 werd begonnen met de aanleg van de stadsomwalling. Een dubbele aarden omwalling met grachten beschermde de stad. Vandaag schiet er slechts nog één derde van het tracé van de omwalling over.

Langs de Noordkant telde de dubbele aarden omwalling met grachten twee grote versterkte stadspoorten: de Schaffense- en de Antwerpsepoort. Enkel deze eerste blijft vandaag nog over. Ook zijn er nog twee kleinere poorten bewaard gebleven: de Petrolpoort (met vroegere kruitmagazijnen) en de Saspoort waar de Demer de stad inliep. Door een vernuftig overstromingssysteem kon het voorterrein onder water worden gezet.

 

 

 

  • Omer Vanaudenhovelaan
  • De stadswallen vormen een unieke wandelzone, voor iedereen vrij toegankelijk.