Onze-Lieve-Vrouwekerk

De vroeggotische Onze-Lieve-Vrouwekerk is het oudst bewaarde gebouw van Diest. Voorheen bevond zich hier de burchtkapel van de adellijke familie van de Heren van Diest. Zij regeerden over de stad en omgeving vanuit hun burcht op de Warande, sindsdien gekend als de burchtheuvel. Om meer mensen tot de vieringen toe te laten, begon men met de bouw van een grotere kerk in 1253. Deze werd ingewijd in 1288.

De bouwstijl sluit aan bij de traditie van de vroege cisterciënzergotiek. Kenmerkend voor die stroming zijn haar eenvoud en sobere architectuur. Het grondplan heeft de vorm van een Latijns kruis dat 62 meter lang is en 21 meter breed.

Ijzerzandsteen

Net als voor de Begijnhofkerk en de Sint-Sulpitiuskerk werd er gebruik gemaakt van het plaatselijk bouwmateriaal: de roestbruine ijzerzandsteen. In de gotische periode werd deze ijzerzandsteen gekapt en gebruikt voor de bouw van de meeste kerken langs de Demer. Het werd een kenmerk van de Demergotiek. De ijzerzandsteen is afkomstig uit de steengroeven van Rotselaar, Gelrode, Langdorp, Schaffen en Tessenderlo.

Beeldenstorm

Tijdens de beeldenstorm wordt de kerk in 1580 zwaar beschadigd. De kerkmeesters weigeren een soort losgeld te betalen aan de Geuzen die daarop al het metaal uit de kerk roven. Ze vernielen de meeste altaren en kunstwerken. Tot overmaat van ramp stort de toren in, die in zijn val het dak en het gewelf van het schip vernielt. Alleen de romp van de toren, de kruisbeuk en het koor bleven overeind.

Restauraties

Rond 1600 wordt de schade hersteld. In plaats van de ranke torenspits komt de huidige toren, die veel te klein is voor de zware onderbouw. Acht jaar later wordt het torenuurwerk, dat tijdens de Beeldenstorm verborgen was, opnieuw in de toren geplaatst. De nieuwe klok komt uit Mechelen. Wat later wordt ook de triomfgroep boven de kooringang hersteld en komen er nieuwe glasramen. Het gotisch portaal wordt in 1777 vervangen door een arduinen barokportaal.

In 1830 stort een deel van de kruisribgewelven in. Een aantal glasramen en het gestoelte uit 1641 sneuvelen. Wegens geldgebrek wordt er overwogen om de kerk aan de natuur prijs te geven. Uiteindelijk komt er een restauratie volgens de plannen van architect Langerock in 1898-1899. Hij wilde ook een monumentale westertoren van 65 meter laten bouwen, maar door geldgebrek is die er nooit gekomen. Blikvangers binnenin zijn het koperen doopvont, de neogotische preekstoel, de Grot van Lourdes en de koperen Madonna van Fatima (Kamiel Colruyt, 1946).

Beilaer

Tijdens de middeleeuwen was de kerk erg in trek bij pelgrims. Zij stroomden van ver toe om het beeld van Onze-Lieve-Vrouw van Beilaer te vereren. In de loop van de vijftiende eeuw ontstond in de kerk het Broederschap van Onze-Lieve-Vrouw-van-Zeven-Weeën.

 

 

  • Schaffensestraat
  • Van 1 april tot 30 september, elke werkdag van 9 tot 17 uur.
    Van 1 oktober tot 31 maart, van maandag t.e.m. zaterdag van 9 tot 16 uur.